GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ
Bursa
10°
Açık
DOLAR 8.1
EURO 9.57
ALTIN 495.81
BİST 1.144

EYT'liler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne nasıl başvurabilir?

29 Ocak 2020 Çarşamba, 18:28

Enbursa.com' dan herkese merhabalar. Daha önce EYT' ler tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi' ne yapılan başvurularda lehe karar çıkması halinde ne olacağına dair bir yazı kaleme almıştım. Bugün ise EYT' lilerin İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi' ne nasıl başvuru yapacaklarını ve şartlarının ne olduğundan bahsedeceğiz.

Öncelikle hukuk sistemimizde İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi' nin yerine bakalım. Kanunumuza göre usulüne uygun onaylanmış uluslararası sözleşmeler normlar hiyerarşisinde kanunla eş düzeydedir, fakat önemli bir husus var ki kanunlar bakımından anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi' ne başvurulabilirken bu sözleşmeler bakımından başvurulamıyor. Bu da demek oluyor ki aslında pratikte kanundan da üst Anayasa'nın altı konumda. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi de ülkemizin taraf olduğu usulüne uygun onaylanmış bir sözleşme olduğu için kanunun üstü konumunda.

Şimdi ise İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi' ne başvurun şartları nelerdir ? Sözleşme ile korunan hakları ihlal edildiğini düşünen bireyler bireysel başvuru yapma hakkına sahiptir. Fakat en önemli başvuru koşulu ise İHAM' a başvuru yapabilmek için kural olarak iç hukuk yollarının tüketilmesi gerekir. Ancak, birey etkili bir iç hukuk yolu olmadığı düşünülüyorsa doğrudan başvuru yapılabilir.

Örneğin, sözleşmenin ihlali nedeniyle açılmış bir dava varsa ya da yapılan bir yargılama sırasında sözleşmede düzenlenen bir hakkın ihlal edildiği düşünülüyorsa, kural olarak ilk derece mahkemesinin karar vermesinden sonra, süresi içinde istinaf ve varsa Yargıtay yoluna müracaat edilmesi, son olarak da Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunun tüketilmesi gerekir. İç hukuk yolları tüketilmeden başvuru yapılması halinde başvuru reddedilecektir.

EYT' liler bakımından ise, Anayasa Mahkemesi' ne bireysel başvuru yapılması tartışmalı bir konudur. Şöyle ki, bireysel başvuruda en önemli şart ise ihlal edildiği iddia edilen hakkın hem Anayasa ile hem de İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve ek protokollerle korunması gerekmektedir. Sadece Anayasa ile güvence altına alınmış haklar için maalesef ki bireysel başvuru yapılamıyor sosyal güvenlik hakkı ise Anayasa' da korunma altına alınmış olsa da, İHAS ile korunma altına alınmadığından bu husus hakkında bireysel başvuru yapılamıyor. Fakat dikkat çekilmesi gereken nokta ise bu husus hakkında kesin ve net bir tavrın olmadığıdır yani kesinleşen bir durum mevcut değildir. Yine de şahsi kanaatim bireysel başvurunun da tüketilmesi gereken iç hukuk yollarından olduğudur.

Yine bir başvuru şartı ise başvurunun süreye tabi olduğudur. İHAM' a başvuru süresi, iç hukuk yollarının tüketildiği veya hak ihlalinin ortaya çıktığı tarihten itibaren 6 (ALTI) aydır ve başvuru alelade bir dilekçe ile yapılamamaktadır bu başvuru için bir form doldurulması ve formun mutlaka bu süreçlere hakim bir kişi tarafından doldurulması gerekmektedir. Çünkü kişilerin yapacağı en basit hata red ile sonuçlanabilecektir.

Bireyler tarafından yapılan başvuru neticesinde mahkeme ilk incelemede, bireysel başvuruyu; süre yönünden, iç hukuk yollarının tüketilmemesi, başvurunun konusunun önemsiz olması, dayanaktan yoksun olması nedeniyle, mahkemenin saptadığı başkaca herhangi bir gerekçe nedeniyle başvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verebilir. İHAM tarafından verilen kabul edilemezlik kararları kesindir.

Başvurunun ilk incelemesinden sonra kabul edilemezlik kararı verilmezse, dosyanın konusuna ve önemine göre çoğu zaman her iki tarafa yani hem başvurucuya hem de sözleşmeci devletin hükümetine dostane çözüm yoluyla davanın sonuçlandırılması konusunda tarafların görüşlerini sorar. Taraflar, gönderilen uzlaşma teklifini kabul ederlerse bunu mahkemeye bildirirler ve başvurucunun talep ettiği tazminat miktarının ödenmesine yönelik bir karar vererek başvuruyu sonlandırır

Dostane çözümle dosyanın çözümlenmesi mümkün olmaz ise, İHAM kabul edilebilirlik kararında; başvurunun içeriğine göre, sözleşmenin hangi maddelerinin ihlalinin söz konusu olabileceğini belirterek, başvuruyu ilgili hükümete bildirmekte ve bu konuda sözleşmeci hükümetin cevaplarını istemektedir

İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi bir karar verirse, kararlarında belirtilen ihlaller doğrultusunda, ihlalin meydana geldiği sözleşmeci devletin hükümeti, sorun yasal mevzuatta kaynaklanıyorsa, mevzuatta gerekli değişiklikleri yapmak, uygulamada bu uygulamanın sonlandırılması için gerekli önlemleri almak, bir tazminata hükmedilmiş ise de bunu başvurucuya ödemek zorundadır. Yerine getirmemekten imtina etmesi veya isteksiz davranması halinde ise, İHAM kararlarını uygulamayan sözleşmeci ülkelerin Avrupa konseyi üyeliğinin sona erdirilmesi de mümkündür.

Haftaya başka bir konu ile görüşmek üzere.

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları

Kadir için adalet!

Depremde hukuki ve cezai sorumluluk kime ait?

Hukuk sisteminde yeni kavramlar: Arabuluculuk, uzlaşma, seri muhakeme

Sibel Ünli'nin kaybı ve siber zorbalık!

Haksız tahrik bitti, şimdi bir de iyi hal indirimi mi?

Nedir bu haksız tahrik?

Bir haksız kazanç sağlama yöntemi: Şantaj suçu

Hak aramada sosyal medya

Kişisel verilerin korunması

Modern çağın işkencesi: Mobbing

Teknolojik tetikçilik: Künyesiz internet gazeteleri

Kentsel dönüşememek! Batan müteahhitler...

30 olsun, 40 olsun; olmaz hemşerim, 50 olsun!

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru

Benim arabam, benim sigaram...

Yeni yargı paketi neler getiriyor?

TBB Başkanı Metin Feyzioğlu'na açık mektup

Artık kadınlar ölmesin!

Sahaya girmek basit, cezası ağır!

Çocuklara dokunmayın!

Haklısın, ama İş Kanunu'na göre değil!

AİHM, EYT mağdurlarının lehinde karar verirse ne olacak?

Bir Tweet 7 yıl eder mi?

O eli bir indir! Trafikte tacize son...

Tıbbi hatada hasta hakları nelerdir?

Ticaret karşılıklık, çek karşılıksız

Eşim, ben, üçüncü kişi, zina ve tazminat

Caydım caydım, cayamadım cezai şart var!

Hamileyim, İş Kanunu benim için ne diyor?

Kadınlar artık boyun eğmesin!

Velayet eşimde çocuk bende

Toplumsal şiddetin son durağı: Hayvanlar

Orijinali pahalı, hem bizim sattığımız da aynısı

Sosyal medyada konuşulan sosyal medyada kalıyor mu?

Seçimlere olağanüstü itiraz nedir?

İbraname imzaladım, hakkım zayi oldu mu?

Eyvah boşanıyorum, nafaka alabilir miyim?

Seçim suçları ve cezaları

Eğer sigortam yatsaydı, şimdi emekliydim!

Güzele rızası olmadan güzel demek suçtur!

3 kuruş ucuz olsun, temelden olsun!

Çek nasıl yazdırılır?

Araba senin, ev benim, altınlar kimin?

İşten haksız yere çıkarıldım, geri dönmem lazım!

Hesaplar sahte; hakaretler, tacizler gerçek!

Eyvah, aldığım bilgisayar bozuk çıktı!