GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ COVİD-19
Bursa
15.02°
Açık
DOLAR 8.82
EURO 10.36
ALTIN 496.84
BİST 1.392

Bursa’nın da Şükrü Çavuşu vardı ama…

24 Haziran 2021 Perşembe , 15:46

Gaziantep, Kahramanmaraş ve de Şanlıurfa…

Bu kadim şehirler isimlerinin başındaki unvanları Kurtuluş Mücadelesi sonrası aldılar.

Halk kahramanlarının vatan savunması için verdikleri mücadelenin ödülüydü onlara…

Şehirler gibi kahramanları da ünlüydü…

Örneğin, Kahramanmaraş’ın Sütçü İmamı, Gaziantep’in Şahin Beyi, Şehit Kâmili ve Karayılanı gibi…

İzmirli gazeteci Hasan Tahsin de Yunan güçlerine açtığı ilk ateş ile kurtuluş meşalesinin yakıldığı anın temsilcisi olmuştu.

Bu kahramanlar ve destan yazan şehirlerin yanında, 2 yıl 2 ay ve 2 gün işgale uğrayan, halkı katledilen, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk payitahtı Bursa için, böyle bir unvan ve de yakıştırma görülmez.

Oysa, işgal süresince sivil halktan yüzlerce ve kurtuluş günü bile 11 şehit vermiştir Bursa...

Ve de Yunan güçlerini himayesine alarak Bursa’nın üzerine gönderen İngilizlere karşı ilk direniş Mudanya’da yaşanmıştır.

Bu şirin ilçemizin ve Bursa’nın kahramanı Şükrü Çavuş, Osmanlı’nın ilk başşehri işgal edilmeden önce, fitili doğduğu kasabada ateşler ve de oracıkta şehit düşer.

Hem de bundan 101 yıl önce yine bir 25 Haziran günü…

Şehit düştüğü günde, Şükrü Çavuş’un öyküsü ile, ona ait bilgileri derleyip Bursa Ansiklopedisi’nde yayınlayan merhum gazeteci büyüğümüz Yılmaz Akkılıç ile birlikte o kahramanı bir kez daha şükranla analım istedim.

İngilizlere ilk kurşun
Mudanya’ya çıkmak isteyen İngiliz birliklerine karşı tek başına direniş göstererek şehit olan Şükrü Çavuş, 1898 yılında kavaf Canip Efendi’nin oğlu olarak Mudanya doğar.

Kahramanlık öyküsünü yazdığı sırada askerdir.

İzmir’in işgalinin ardından tek silah attırılmaksızın bir şileple Mudanya'ya getirilip boşaltılan 56’ncı Tümen'in 173’üncü Alay, 5.Bölüğü’nde vatani görevini yapmaktadır.

Belki de bu acı olay nedeniyle, Yunanlılara karşı derin bir öfke içindedir.

Averof zırhlısının Mudanya açıklarına gelişi dolayısıyla toplanan kalabalığın arasına karışarak, “Erkete Averof” diyen ilk kişiyi vurmaya hazırlanmış ve bu kararından arkadaşlarının yoğun ısrarıyla vazgeçirilebilmiştir.

İyi tanınan ve sevilen bir gençtir.

27 Ağustos 1919 günü, Hıdrellez Dağı’nda (Top Dağı) yapılan atış yarışmasında “nişan çöreğini” kazanır.

Şükrü Çavuş, bir İngiliz filosunun 25 Haziran 1920 sabahı 7 sularında Mudanya'ya çıkarma yapmaya başlaması üzerine, karşı koymaya karar verir.

Kadı çeşmesi yönünde ilerleyen İngiliz birliğine ateş açar.

Birliğin binbaşı rütbesindeki komutanı vurularak ölür.

Bir yüzbaşı ile bir astsubay da yaralanır.

Ne var ki açılan karşı ateşle Şükrü Çavuş’ta vurularak şehit olur.

Ancak İngilizler Mudanya'da kalmayı göze alamayarak çekilirler.

Hiçbir emir almamasına karşın Mudanya'yı işgale kalkışan İngiliz birliğine tek başına karşı koyan kahraman askerin anısına Mudanya'da bir anıt dikilir, bir ilkokul ile bir mahalleye de adı verilir.

Ünlü Türk Sanat Musikisi bestecisi Sadettin Kaynak, onun yiğitliğini öven destansı bir beste yapar.

Bestedeki ilk kıta şöyledir:

“Şükrü Çavuş mert yürekli, sert bakışlı kahraman,
Elde tüfek, belde fişenk, nişancıdır pek yaman,
Mermisini hedefine ulaştırır her zaman,
Yurduna göz dikenlere dedirttirmiş el’aman,
Mudanyalı Şükrü Çavuş kahramandır, kahraman.”

Şükrü Çavuş ve şehitler anıtı

Anıt, 1922 yılında yapılarak İskele içindeki bir parkta, Şükrü Çavuş’un şehit düştüğü yere dikilir.

Şükrü Çavuş’tan başka, Mudanya’nın kurtuluşunda şehit düşen 9 Kuvay-ı Milliyeci de aynı yerde toprağa verilir.

Anıtın Arap harfleri ile yazılmış taşında şu cümleler vardır:  

“ 25 Haziran 1920 Cuma günü, İngilizler’in Mudanya’yı işgalinde, yalnız başına müdafaa ederken şehit olan ve bir düşmen binbaşısı ile bir zabit ve üç neferini itlaf eden Mudanyalı Canip oğlu Şükrü Çavuş’un istiratgâhı. 12 Eylül 1922 Salı günü Mudanya’nın istirdâdı esnasında kahraman ordumuza kıymetli yardımları ifa ederken şehit düşen, Mudanya’dan dokuz kardeşimiz de burada yatıyor. Ali oğlu Tahir, Talat, Mestan oğlu Osman, Aziz oğlu Mehmet, Hasan oğlu Mehmet, Kürt Hasan, Kanber oğlu İbrahim, Küçük Ahmet, Halil oğlu Mehmet”


Akkılıç/ Bursa Ansiklopedisi/s.1185
 
 
 

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları

NOT DEFTERİ: Raylar üzerinde Mudanya seyahati

Muhalefetin dayanılmaz konforu

Bursalı öğrencinin salgın ile imtihanı!

Apartman mı saray mı?

Yurt!

Bu kadim şehre şöyle bir bakmak

NOT DEFTERİ: Osmanlı İmparatorluğu ve BTSO

Günaydııınnn…

Son çare inanç iklimi

Buzlar Çözülmeden!

Çukur Kahve betonu konuşuyor

12 Eylül’den arta kalanlar

Not Defteri: 41 Yıl sonra 12 Eylül ve Bursa

Bursa için 11 Eylül ve önemi

Laik ve layık

Oldu MU şimdi?

Bursa Old City ve ulaşım kaosu

Sınıfları doldurduk da…

Not Defteri: Atatürk kadının yerini ilk kez Bursa’da gösterdi

Barajlar ve bagajlar

Şahsa ait ilk kasaba yolda!

Bursa Şehir Hastanesi ve skandal bir ölüm!

İşsiz, güçsüz ve umutsuz…

Çok şükür…

Not Defteri: Bursalı Edison Adnan Ener

Sıcaksu el yakıyor!

Bakanlık önerisi ile gönüllü OSB desteği!

Büyük Zafer ve Ulu Önder’in savaş yetkisi

Vekil asılı hırpalarsa…

Her gün bir uçağımız düşüyor!

Not Defteri: Tarihten günümüze İmralı

Çavuşoğlu’ndan inciler ve politika…

Hangisi kimin işi?

Taliban ve laiklik

Bursa’nın sel karnesi iyi değil

Yine 17 Ağustos ve yine gözyaşı

NOT DEFTERİ: 6-7 Eylül olayları ve Altındağ vakası

Bursa’da bir dost meclisi!

Emek de yaşam da bedava

Ateş düştü ama kül yine yakıyor!

Soma ya da Somali…

Memleket Partisi, İnce ve Bursa

NOT DEFTERİ: Bursalı Çılgın Türkkuşları

“Üğretmenim… böğün canlı ders vaa mı?”

Türk Tayyare Cemiyeti ve Bursa

Yangın mutfağa ve hastaneye sıçradı!

Kibir kıvılcımları!..

Yangınların nedeni iklim değişikliği mi?

NOT Defteri: Nefes nefese on bir gün…

Doğu!

Yangın..!

Genç kuşağı kaybetmenin eşiğindeyiz!

Kendi kalesine gol atanlar!

Cansuyu…

Bayramı kedere döndürme becerisi!

Not Defteri: Unutulmaz sayım günleri…

Müjdeler var yurdumun toprağına taşına…

Gündem sıcak olaylar ılık mı ılık!

Erdoğan ve Bozbey belli, ya rakipler?

47 yıl sonra Barış Harekâtı

Yarınlar ve bir bayram sabahı

NOT DEFTERİ: Futbol ile Türkiye’ye vurmak!

Ülkeler ve sistemler ayrı, sorunlar benzer!

Sakinleşen Boğaziçi ve özelleşen TRT

O gece karanlıkta kalanlar!

Yeni sistem ile üç yıl…

Biri bizi gözetleyecek!

Baba, siyaset, ticaret ve Türkiye…