GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ COVİD-19
Bursa
19.27°
Orta şiddetli Yağmur
DOLAR 12.67
EURO 14.31
ALTIN 730.67
BİST 1.78507

NOT DEFTERİ: 17 Ekim ve Gazi ile ilk buluşma

16 Ekim 2021 Cumartesi , 18:28

Türkiye’nin hemen her şehrinde Mustafa Kemal Atatürk’ün o kente gelişinin anısını taşıyan yapılar, önemli belge ve bulgular vardır. Hatta, o ilk buluşmanın yıldönümlerinde törenler yapılır. Bir ya da iki kez ziyaret ettiği şehirlerin heyecanı, sürekli gittiği ve de önemli kararlar aldığı şehirlerde nedense bu denli heyecan yaratmaz. Bazılarında hiç bilinmez ya da hissedilmez bile…                

Bu yıl hangi nedenler etkili oldu ki, buna benzer bir gün büyük önem kazandı.  6 Ekim günü İstanbul’un işgalinin sona ermesi yaygın medyada da kendine önemli bir yer buldu. Biraz önce söylediğim gibi bazı kentler, bu asrın gerçek liderinin gelişini defalarca yaşamış ama önemini iyi anlatamayınca, günümüzde gündem haline getirememiştir. İşte o kentlerin başında ne yazık ki Bursa gelir. Çünkü Gazi Mustafa Kemal Atatürk, ilki Mudanya Ateşkes Antlaşması’ndan sadece 6, Bursa’nın işgalden kurtuluşundan ise 36 gün sonra kentimize gelmiş ve önemli açıklamalar ile cumhuriyet rejiminin ipuçlarını vermiştir.



Bu sütunlarda daha öncede dile getirdiğim bu ilk ziyaret ve benzerleri, şehrimizde tam 18 kez tekrarlanır. Buna karşın günümüzde bunun önemi ne siyasiler, ne yetkililer ne de halk tarafından benimsenip yaşanmaz. Bu neden ile Not Defteri’nin en ağırlıklı sayfalarından birini açarak, 17 Ekim 1922 günü başlayan ve 29 Ekim 1922 tarihine kadar süren bu ilk ziyaret ve önemini bir kez daha ana hatları ile sunmak istiyorum.



Muallim heyeti ve yeni rejimin ipuçları
Gazi’nin Bursa’ya geleceğini öğrenen İstanbul’daki İlkokul Öğretmenler Birliği 27 Ekim’de Bursa’ya gezi düzenler. İlk gün Yağcı Cemal Bey’in köşkünde istirahat eden Gazi Mustafa Kemal ziyaret edilir, akşamda Setbaşı Köprüsü’nün batı kenarındaki Şark Tiyatrosu’nda bir toplantı düzenlenir. 



Mustafa Kemal Paşa, öğretmenlere hitabında geleceğe yönelik mesajlar verir. Bunların içinde en dikkati çeken Osmanlı saltanat soyunun kaldırılacağına dair bölümdür:

“Açıkça söyleyeyim ki, biz üç buçuk yıl öncesine değin cemaat halinde yaşıyorduk. Bizi istedikleri gibi yönetiyorlardı. Dünya bizi, temsilcimiz olanlara göre tanıyor ve değerlendiriyordu. Üç buçuk yıldır ulus olarak yaşıyoruz. Bunun elle tutulur, gözle görünür tanığı yönetimimizin biçimidir ki, bunu yasalar ‘Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti’ diye adlandırmıştır. Bütün dünya bir gün bile unutmasın ki, Türkiye Devleti’nin biricik ve gerçek temsilcisi Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Aşağılık çıkarları için, kendi kişiliklerini korumak için ülkenin bağımsızlığını yok edecek hükümlerle dolu Sevr Anlaşması’nı kabulden çekinmeyen sultanların bu davranışlarını Türk Ulusu artık bir daha görmeyecek, ancak tarihte okuyup ibret alacaktır.” (Söylevin Türkçeleşmiş metni)

Bu uzun sayılabilecek Bursa gezisinde, halk ile bütünleşen, Lozan Barış Konferansı’na gidecek heyeti belirleyen ve 22 Ekim günü Bursa’ya gelen United Press muhabiri ile görüşme yaparak yeni devletin temellerine dair bilgi veren Mustafa Kemal Paşa, öğretmen heyetine yaptığı açıklamaların ardından ertesi gün yani 29 Ekim 1922 günü Bursa’dan ayrılır..



Ve de Bursa’da saltanata dair verdiği mesajı gerçekleştirir. 1 Kasım’da TBMM kürsüsünde yaptığı konuşmada bir kez daha “ Ulusun saltanat ve egemenlik orunu, yalnız ve ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir” der ve ertesi gün saltanat kaldırılır.

Bu açıklama ile cumhuriyet rejiminin en önemli adımı atılarak, halkın ülke yöneticilerini kendisinin seçmesinin en önemli belirtisidir bu gelişme.



Bu konu ilk kez birinci ağızdan Bursa’da duyurulmuştur. Bu da Mustafa Kemal’in Bursa’ya verdiği öneminin yanında, Osmanlı İmparatorluğu’nun başlangıç noktası ilk payitahtında, değişen yönetim biçimini tüm dünyaya duyurmuş olur.

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları

NOT DEFTERİ: Biraz da nostalji

Bursa ve onu yaşayıp yazanlar

Cumhuriyeti anlamak…

Onun arabası var…

Geçinemiyoruz…

Siyasetin muhtar aşkı!  

NOT DEFTERİ: 63'ün sırrı!..

Söyleyecek sözün bulunamadığı günler…

Bursa’da muhalefetin işi çok zor!

Vatandaş zarar eder mi?

Siyasette bir Uludağ masalı

Titreten bir sonbahar sabahı

Bursa salgına karşı neden duyarsız?

Bir gece ansızın atayabilirim!

Varlığı dert yokluğu yara!

Yeni ve son Çare 28 Şubat!

Hamdolsun Türkiye’de yaşıyoruz

NOT Defteri: Gemlik Sunğipek Fabrikası

Fıkra gibi gerçekler

Cennet’ten arsa alanlar!

Sanayide OSB devrimi!

Biri atıyor diğeri yürüyor…

Bursa için ilginç hareketler

NOT Defteri: Bir kuyruklu yıldız Bursa Oda Tiyatrosu

Veresiye vere vere…

Bursa’da kendini arayan adam!

Kötü örnek bir lider ve yaşamı!

Pozitif hasta çok önlem yok

Fakir ama gururluyduk

NOT DEFTERİ: Raylar üzerinde Mudanya seyahati

Muhalefetin dayanılmaz konforu

Bursalı öğrencinin salgın ile imtihanı!

Apartman mı saray mı?

Yurt!

Bu kadim şehre şöyle bir bakmak

NOT DEFTERİ: Osmanlı İmparatorluğu ve BTSO

Günaydııınnn…

Son çare inanç iklimi

Buzlar Çözülmeden!

Çukur Kahve betonu konuşuyor

12 Eylül’den arta kalanlar

Not Defteri: 41 Yıl sonra 12 Eylül ve Bursa

Bursa için 11 Eylül ve önemi

Laik ve layık

Oldu MU şimdi?

Bursa Old City ve ulaşım kaosu

Sınıfları doldurduk da…

Not Defteri: Atatürk kadının yerini ilk kez Bursa’da gösterdi

Barajlar ve bagajlar

Şahsa ait ilk kasaba yolda!

Bursa Şehir Hastanesi ve skandal bir ölüm!

İşsiz, güçsüz ve umutsuz…

Çok şükür…

Not Defteri: Bursalı Edison Adnan Ener

Sıcaksu el yakıyor!

Bakanlık önerisi ile gönüllü OSB desteği!

Büyük Zafer ve Ulu Önder’in savaş yetkisi

Vekil asılı hırpalarsa…

Her gün bir uçağımız düşüyor!

Not Defteri: Tarihten günümüze İmralı

Çavuşoğlu’ndan inciler ve politika…

Hangisi kimin işi?

Taliban ve laiklik

Bursa’nın sel karnesi iyi değil

Yine 17 Ağustos ve yine gözyaşı

NOT DEFTERİ: 6-7 Eylül olayları ve Altındağ vakası

Bursa’da bir dost meclisi!

Emek de yaşam da bedava