GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ COVİD-19
Bursa
16.68°
şiddetli Yağmur
DOLAR 12.67
EURO 14.31
ALTIN 730.67
BİST 1.78507

Not Defteri: Atatürk kadının yerini ilk kez Bursa’da gösterdi

4 Eylül 2021 Cumartesi , 15:11

İktidar’ın bazı icraatları, laikliği örseleyen bazı garip seslerin yükseldiği ve Taliban’ın sergilediği kadına yönelik çarpık bir anlayış, bana Cumhuriyet henüz ilan edilmeden Çağdaş Türkiye’nin bu alandaki ilk adımı Bursa’da attığını anımsattı. 11 Ekim 1922 tarihinde gerçekleşen Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasından sadece 6 gün sonra Bursa’ya gelen Gazi Mustafa Kemal, kadın ve erkek grupların birlikte izlediği bir toplantıya katılması ile bu çok önemli hamleyi yapmıştı.

Bu adım Cumhuriyet rejiminin de ilk işaret fişeğiydi.

Araştırmacı-yazar Nezaket Özdemir’in “Ulusal Basında Atatürk’ün Bursa Gezileri” kitabının bir bölümünde, Hakimiyet-i Milliye Gazetesi’nin Osmanlıca yazılmış haberinden Türkçeye çevrilerek bu olay şöyle anlatılıyordu:
 
“İstanbul’un 470 mümessili Bursa’da”
Muallim hanım ve beyler ile Şehit Yavruları Basın Kumandanı, Paşa Hazretleri’ne şükranlarını takdime geldiler.
 
“Dün, paşalar hazeratı ile beraber gelen yolcular bize Türklüğün şimdiye kadar görmediği ulvi bir manzarayı anlattılar. Öyle bir manzara ki, değil yalnız orada hazır bulunanları, anlatırken de bizleri ağlatmıştır.
Muallim hanımlar ve muallim beyler diyoruz, bu cümleler Mustafa Kemal Paşa Hazretleri’nindir ve muhterem mürebbilerimiz (eğitimciler) için Bursa’da “müennes” (kadın) kelimesini bir kez bile olsun kullanmamışlardır. Bu heyet İstanbul’dan, Başkumandan Paşa Hazretleri’nin Bursa’da olduklarını haber alınca derhal yola çıkmış ve ayın 27. Akşamı Mudanya’ya gelmiştir. Heyet Bursa istasyonunda inince derhal yaya olarak ve önlerinde mızıkaları ile Başkumandan Paşa Hazretleri’nin ikametgâhları önüne gelmişler ve heyecanlı yaşa sadaları ve alkışlarıyla kendilerini selamlamışlardır. Mustafa Kemal Paşa Hazretleri, refakatlerinde Fevzi (Çakmak), İsmet(İnönü, Kazım (Karabekir) paşalar hazeratı olduğu halde derhal aşağıya inmişler ve heyetin hepsinin ayrı ayrı hatırlarını sormuşlardır. Bu evet Türklüğün şimdiye kadar görmediği ve hiçbir millet reisinin mazhar olamadığı bir manzara olmuştur.

Kadın, erkek bütün ziyaretçiler Paşa Hazretleri’nin ellerini öpmeğe başlamışlar, ziyaretçileri ve paşaları gayr-ı kabil-i zapt (zapt edilmesi mümkün olmayan) bir heyecan ağlatmıştır. Bilhassa kadınların derin ve ince hıçkırıkları hazirun üzerinde pek büyük bir tesir icra etmiştir. Bu selamlaşmadan sonra paşalar hazeratı yukarı çıkmışlar ve heyet azası birer resmi geçit halinde sıra ile yukarı çıkarak ziyaretlerinde bulunmuşlardır. Aşağıdaki manzara bu kere daha yukarıda tekerrür etmiş ve herkes yeniden büyük heyecanla ağlamaya başlamışlardır.

Bundan sonra Şark sinemasında pek muhteşem bir müsamere verilmiş ve pek büyük bir muvaffakiyetle nihayetlenen müsamereden sonra heyet ve hazirun birbirine karışarak pek samimi bir musahabe (sohbet) başlamıştır.

Heyet azasından her biri ellerindeki kağıtlara birer hatıra olmak üzere paşaların imzalarını attırmışlardır. Gece geç vakit heyecanlı alkışlar arasında müsamere mahalli terk edilmiştir.
Hakimiyet-i Milliye / 30 Teşrinevvel (Ekim) 1922

Bu anlatımda geçen birkaç yeri şöyle tarif edebiliriz. Gazi Paşa’nın kaldığı mekan, Bursa eşrafından ve de belediye başkanlığı da yapmış olan Yağcı Cemal Bey’in Altıparmak Stadyum Meydanı’ndaki konağı (Şu anda BTSO bürosu olarak kullanılan yer). Ne yazık ki, bu güzel yapı önce doğumevi olarak kullanılmıştı, sonra da uzun yıllar SSK hastanesi ve idari merkezi olarak da hizmet vermişti.

İstanbullu heyetin trenden indiği istasyon da şimdiki Merinos İstasyon Cafe olarak kullanılan binadır. Hepsinden önemlisi de metinde “Şark Sineması” olarak geçen yapı, Fransızlar tarafından 1912 yılında inşa edilen Şark Oteli’dir. Bir ara Saray Sineması olarak kullanılmıştı.

Gece kulübü olarak da bilinirdi. Sonra, sahipleri tarafından bir fest food markasına satıldı. Şimdiler de Setbaşı Köprüsü yanında boş bir halde bulunuyor.

Böylece önemli bir tarihin izleri, birer birer silinmiş oluyor güzel Bursamız’da…
 
 
 

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları

NOT DEFTERİ: Biraz da nostalji

Bursa ve onu yaşayıp yazanlar

Cumhuriyeti anlamak…

Onun arabası var…

Geçinemiyoruz…

Siyasetin muhtar aşkı!  

NOT DEFTERİ: 63'ün sırrı!..

Söyleyecek sözün bulunamadığı günler…

Bursa’da muhalefetin işi çok zor!

Vatandaş zarar eder mi?

Siyasette bir Uludağ masalı

Titreten bir sonbahar sabahı

NOT DEFTERİ: 17 Ekim ve Gazi ile ilk buluşma

Bursa salgına karşı neden duyarsız?

Bir gece ansızın atayabilirim!

Varlığı dert yokluğu yara!

Yeni ve son Çare 28 Şubat!

Hamdolsun Türkiye’de yaşıyoruz

NOT Defteri: Gemlik Sunğipek Fabrikası

Fıkra gibi gerçekler

Cennet’ten arsa alanlar!

Sanayide OSB devrimi!

Biri atıyor diğeri yürüyor…

Bursa için ilginç hareketler

NOT Defteri: Bir kuyruklu yıldız Bursa Oda Tiyatrosu

Veresiye vere vere…

Bursa’da kendini arayan adam!

Kötü örnek bir lider ve yaşamı!

Pozitif hasta çok önlem yok

Fakir ama gururluyduk

NOT DEFTERİ: Raylar üzerinde Mudanya seyahati

Muhalefetin dayanılmaz konforu

Bursalı öğrencinin salgın ile imtihanı!

Apartman mı saray mı?

Yurt!

Bu kadim şehre şöyle bir bakmak

NOT DEFTERİ: Osmanlı İmparatorluğu ve BTSO

Günaydııınnn…

Son çare inanç iklimi

Buzlar Çözülmeden!

Çukur Kahve betonu konuşuyor

12 Eylül’den arta kalanlar

Not Defteri: 41 Yıl sonra 12 Eylül ve Bursa

Bursa için 11 Eylül ve önemi

Laik ve layık

Oldu MU şimdi?

Bursa Old City ve ulaşım kaosu

Sınıfları doldurduk da…

Barajlar ve bagajlar

Şahsa ait ilk kasaba yolda!

Bursa Şehir Hastanesi ve skandal bir ölüm!

İşsiz, güçsüz ve umutsuz…

Çok şükür…

Not Defteri: Bursalı Edison Adnan Ener

Sıcaksu el yakıyor!

Bakanlık önerisi ile gönüllü OSB desteği!

Büyük Zafer ve Ulu Önder’in savaş yetkisi

Vekil asılı hırpalarsa…

Her gün bir uçağımız düşüyor!

Not Defteri: Tarihten günümüze İmralı

Çavuşoğlu’ndan inciler ve politika…

Hangisi kimin işi?

Taliban ve laiklik

Bursa’nın sel karnesi iyi değil

Yine 17 Ağustos ve yine gözyaşı

NOT DEFTERİ: 6-7 Eylül olayları ve Altındağ vakası

Bursa’da bir dost meclisi!

Emek de yaşam da bedava