GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ COVİD-19
Bursa
-3°
Hafif Kar Yağışlı
DOLAR 0
EURO 0
ALTIN 0
BİST

NOT DEFTERİ: Bursa'da Hıristiyan okulları ve misyonerlik

26 Eylül 2020 Cumartesi, 18:59

Dış politikada gündem Akdeniz, karasuları ve adalar çerçevesinde gelişiyor. Özellikle Fransa himayeli Yunanistan, ABD'nin de desteğiyle, karasuları, adalar ve dolayısıyla petrol arama çalışmaları konularında Türkiye'nin karşısında yer alıyor. Son günlerde bir yumuşama görülse de sorun henüz çözülmüş değil. Buradan hareketle, biraz geriye giderek, Bursa'daki Fransız ve Amerikan okulları ile o dönemde yapılmak istenen misyonerlik çalışmalarına değinmek istedim.

Bilindiği gibi Fransız Levantenler Bursa'ya ticaret yapmak için gelmişlerdi. Daha çok ipek tekstilinde Ermeni girişimcilerin destekçisi ve hamisi olmuşlardı. Hatta, bazı Ermeni kiliselerin oluşmasına da destek vermişlerdi. Bu girişimler daha sonra yabancı okulların açılmasına da yol açtı. Daha önce çalıştığım kurumda, tarihçi dostum Raif Kaplanoğlu ile yabancı okullar konusunu ekrana taşımıştık. Bu hafta Not Defteri'nde ilginizi çekecek bu gelişmeleri paylaşıyorum.

ABD ve Fransız okulları

Masum bir nedenle, öğrencileri eğitmek amacıyla kurulmuştu misyoner okulları... Ancak başta Amerikan ve Fransız okulları olmak üzere, bu kurumların asıl amacı, Türkiye'de kendi ülkeleri için hizmet edecek kadroları yetiştirmektir. Dahası birer Hıristiyan okulu olan bu eğitim kurumlarının diğer bir amacı da, Hıristiyanlığı yaymaktır.

Osmanlı döneminde Bursa'da, birden çok misyoner okulu kuruldu. Çelebi Mehmet Lisesi'nin bulunduğu alanda Fransızlar bir okul yaptırmıştı. Bu duruma tepki veren Bursalılar, olayı Saray'a iletince, Sultan burasını satın alıp bugünkü okulu yapılmıştı...

"Perez Agustinus Assomtion", Bursa'daki Fransızlar'ın bir başka misyoner okuluydu. Günümüzde Necatibey Kız Meslek Lisesi olarak kullanılmakta... Bu okulun hemen karşısında da Fransız Sörler Okulu bulunuyordu.

"Fiye De La Sarite" adlı misyoner okulu ise Avrupalı yardım kuruluşları ve Kilise'nin katkılarıyla faaliyet göstermekteydi. Bursa'daki Hıristiyanlar için hem yetimhane, hem de bir düşkünler yurdu işlevini görmekteydi. İşin ilginci, Bursa'da bu tarihte hiçbir Amerikalı ve Fransız aile yaşamıyordu.

Muradiye Amerikan Okulu ve misyonerlik

Bursa'da bir Amerikan Kız Koleji... Adını duyanları şaşırtan bir okul...

Oysa 1854-1928 yılları arasında Bursa'da hizmet veren lise düzeyinde bir okulun adıdır Amerikan Kız Koleji... Okul aslında misyonerler tarafından kurulur. Başlangıçta gayrı Müslim azınlıklar eğitilir... Cumhuriyet'in ilk yıllarında da daha çok Türk ve Müslüman öğrencilere eğitim verilir.

Demirkapı ile Muradiye arasında kurulan okulun 1913 yılında 169 öğrencisi vardır. Bugün aynı yerde ve sonradan yapılan bir binada Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi bulunur. Amerikalıların yaptırdığı tarihi bina, ne yazık ki yıkılır. 5 sınıftan oluşan okul, 19 eylül 1931 tarihinde Kız Lisesi'ne dönüşür.

Amerikan Kız Koleji'nin kapatılma kararı, okulda meydana gelen çok çarpıcı bir olay sonucunda alınır. 22 Ocak 1928 tarihli Cumhuriyet Gazetesi'nde yayınlanan bir haberde, Bursa Amerikan Kız Koleji'nde okuyan 4 kız öğrencinin Hıristiyan olduğu belirtilir. Bu iddia Türk ve Amerikan basınında çok yer tutar. Müfettişler, 4 öğrencinin telkinler sonucu din değiştirdiği, öğretmenlerin görevlerini kötüye kullanmış oldukları yolunda rapor hazırlar.

Müfettiş raporlarının ardından okul 30 Ocak 1928 tarihinde kapatılır. Amerikalı 3 öğretmen, Hıristiyanlık propagandası yaptıkları gerekçesiyle yargılanır ve 3'er gün hapis, 3'er bin lira da para cezasına çarptırılır. Bu olay Amerika'da Türkiye aleyhine bir tepki yaratır. İki ülke arasındaki ilk kriz Bursa Amerikan Kız Koleji'nin kapatılmasıyla ortaya çıkar.

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları

Amatör futbol çaresiz

NOT DEFTERİ: Tarih yalan söylemez!

Fotoğraf güzel, sıra Bursa yarışında

Eski Türkiye ve Demirel...

İşçi virüsü Kod 29!

Ders niteliğinde yenilgi!

Hastane önünde futbol sahası!

 NOT DEFTERİ: Bursa ve şaka gibi iki seçim öyküsü…  

Çukur Kahve çalkalanıyor!

Geçmişten bir hukuk öyküsü!

Acaba?..

Büyük ikramiye kime vurdu?

Önce oto, sonra uzay gerisi kolay!

NOT DEFTERİ: Bursa’nın Mahfeli…

Bu sahaya üç puan az!

Askerî (!) ücret ve yeni yıl beklentileri

Çabuk ol!..

Kötü oynarken kazanmak…

Olay TV olayı... Kovboy filmi koyuverin!

NOT DEFTERİ: Bugün 27 Aralık…

Koltuk sevdası…

Haydi çocuklar aşıya ama…

Yerel siyasetin önemi kaldı mı?

Piyangooo…

Üç değerinde bir puan

NOT DEFTERİ: İki kent ve bir adam

Bütçe ile aranız nasıl?

Mağdurlar mağrur olunca!..

Rüya gibi biri futbol gecesi

Arada hukuk var, dikkat edelim!

Parasızlık da bir salgın!

Ne olacak Bursaspor’un hali!

NOT DEFTERİ: Üç lider, üç kader ve üç Bursa…

217 ve 216 size ne ifade eder?

Sporun siyaseti!  

Can suyu değerinde üç puan

Salgın, duygu ve kaygı…

Sessizliğin sesi!

NOT DEFTERİ: Türkiye’de ilk  aşı üretimi ve Hıfzısıhha

Yenilgi çabuk geldi ama ağır oldu

Kapadokya’da pişer de Uludağ’a düşer mi?

Kapanıyoo…

Kapanma…

Futbolda umutsuzluğa yer yok…

Özallı özel yıllar ve 29 Kasım freni

Dert 'katar… katar…'

Muhalefet; seçim, iktidar; geçin…

Form  ve reform!

24 Kasım ve Başöğretmen

Keşke penaltı ile olmasaydı…

NOT DEFTERİ: ABD ve Türkiye’deki Barış Gönüllüleri!

Maksat dostlar alışverişte görsün!

Para; varlığı dert yokluğu yara!

Kanal, eleştiri, kamu kaynağı ve Bursa!..

Acıpayam ve acı bir salgın itirafı

Acı reçeteli reform ve Berat Bey’in gücü!

NOT DEFTERİ: Atatürk, katafalk ve Bruno Taut

Hayrettin Çakmak’la…

Çukur Kahve deprem diyor!..

Naci abi ve Yeni Türkiye!..

Bugün 10 Kasım…

Bu çocuklar heyecan veriyor

NOT DEFTERİ: 1855 Bursa depreminde neler yaşandı?

Suçuna ağlayarak sevinen bir millet!..

Tek suçlu var o da ahlâk…

Deprem bugün İzmir’de yarın...

Ali ve saz arkadaşları…

NOT DEFTERİ: Cumhuriyet’in ipuçları Bursa’da mı verilmişti?