GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ COVİD-19
Bursa
12.02°
Açık
DOLAR 8.82
EURO 10.33
ALTIN 496.64
BİST 1.392

NOT Defteri: Haşim İşcan ve bir hastane öyküsü

3 Temmuz 2021 Cumartesi , 15:42

Bir sağlık kuruluşu düşünün, adı bir başka yerde olmasın…Bir hastane düşünün, halktan ama gönüllü biçimde para toplanarak yapılsın…Üstelik, bulunduğu yer ve önem, Bitinya’dan Osmanlı’ya, Osmanlı’dan  
Cumhuriyet’e selam versin.

Bursa Şehir Hastanesi’nin Danimarkalı işletmecisinin konu olduğu günümüzde Memleket Hastanesi’nin yapılış biçimini dile getirmek istedim. Özetle bu ilginç öykü, daha önce yaptığım belgeselden yani Not Defteri’nin sayfaları arasından çıkıyor ve sizlerle buluşuyor.

Gureba’dan Memlekete

Betonların arasından fışkıran yeşillikler…

Göz zevkini bozan yüksek binalara rağmen, insana huzur veren bir Bursa manzarası… Tophane bayırından çıkarken, nasıl bir tarihi değerle tanışacağınızı düşünür ve biraz da merak duyarsınız. Oysa bulabildiğiniz sadece düzgün sıralanmış masalar, Bursa Ovası’na acıyarak bakan gözler ve yoğun klakson sesleridir…Burası yaygın deyimle Devlet hastanesi, gerçek ismi Memleket Hastanesi’nin önü ve karşısındaki otopark ve çay bahçesidir.

Bursa’yı kuşbakışı gören ve doğaya aşık olanları ağırlayan çay bahçesinde oturun ve bir an düşünün buranın geçmişteki işlevini… Bursa’ya dair yazılı kaynakları biraz karıştırdığınızda bu sırrı az da olsa keşfedersiniz …Küçük kıyamet denilen 1855 Bursa Depremi sonrası, kente müfettiş olarak gelen Ahmet Vefik Paşa’nın bir eseriyle tanışırsınız. Halk deyimiyle Gureba Hastanesi ile…Yani, garip, düşkün kesimlere hitap eden bir sağlık kuruluşuna…

Bu hastanenin 1868 yılında hizmete girdiğine dair iddialar da var. Bir anlamda, belki Bizans’ın bir  sarayına veya Osmanlı’nın kuruluşundaki Bey Sarayı’na yakın oluşu nedeniyle burada kurulduğu da söylenebilir. Daha gerçekçi olanı da, Bitinya veya Bursa’nın o çağlarda Kaleiçi ve de çevresinde konuşlandığına  dayandırılabilir bu sağlık kuruluşunun yeri...

Bursa’nın tıp tarihi, Türk tarihinde önemli bir yer tuttuğunu bir eser ile anlıyoruz. Çünkü Osmanlı döneminde yapılan ilk hastane Yıldırım Darüşşifası Bursa’dadır. 1390 yılında, Yıldırım Bayezid tarafından yaptırılmış olan bu hastane, Osmanlı Devleti'nin ilk hastanesi olarak kabul edilir. Darüşşifa 1855 yılına kadar sadece Bursa’ya değil tüm ülkeye hizmet verir. Çünkü o tarihteki depremde yıkıma uğrar ve bir süre barutluk olarak kullanılır. Bu nedenle bulunduğu çevrenin halkı bu mekanı barutluk olarak bilir. Yakın zamanlarda yapılan  ve özel bir vakfın kullanıma sunulan  “Göz Vakfı Hastanesi” şekline dönüşür.

Şimdi yine geriye dönelim ve Ahmet Vefikpaşa’nın Gureba Hastanesi’ni hangi yöntemle yaptığına ve yaşattığına bakalım. 1862 yılında hastane inşaatını başlattığı dönemde, burası bir konaktır. Paşa da Bursa’da bir anlamda sürgün gibi müfettişlik görevinde bulunmaktadır. Bu süre içinde hastanenin yapımı ve sonrasında yaşatılması adına, bir vakıf oluşturarak, bazı yer ve işletmelerin gelirini bu kuruma bırakır. Bu durum, tiyatro için de geçerlidir. Memurlara zorla bilet satarak Gureba Hastanesi’ne bağış toplar ve iddiaya göre hastane 1868 yılında tamamlanır. Ahmet Vefik Paşa Bursa’dan ayrılıncaya kadar olan sürede hastane 60 yatağa kadar ulaşır. Yunan işgali sırasında bir süre işlevini yitirir. 1926 yılında yine onarım geçirir ve yatak kapasitesi 150 kadardır.

Guraba Hastanesi ihtiyaca cevap veremeyince, bugünkü hastanenin temeli, 24 Mart 1947 tarihinde, Bursa Valisi Haşim İşcan döneminde atılır. Bu hastaneyi de devlet değil, yine Bursa halkı imece yöntemi ile yaptırmıştır. Haşim İşcan da, Vefik Paşa’nın kullandığı yöntemlerle özellikle de düzenlenen ikramiyede çok gelir sağlanır.

(Haşim İşcan Caddesi açılırken)

Beşikçiler mahallesinde bir ev, ödül olarak ayrılır. 10 liraya satılan biletlerden tam bir milyon lira gelir sağlanır.11.11.1951 tarihinde Memleket Hastanesi adıyla resmi açılışı da yapılır. 500 yataklı olarak yapılan hastane, bodrum dışında yedi kattan oluşur.

1952 yılında Sosyal ve Yardım Bakanlığı tarafından satın alınınca, Memleket Hastanesi’nin adı Devlet Hastanesi’ne dönüştürülür. Bir süre sonra yine Memleket Hastanesi yazdırılır duvarına…Bu isimde ikinci bir hastane yoktur ülkemizde…

Bursa ve Bursalının gözünde en büyük hastanedir Memleket, ya da Devlet veya Haşim İşcan Hastanesi…Bu kent için özel anlam taşımıştır yıllarca…Ama artık bu önemi olmadığı için sessiz belki buruk biçimde Bursa Ovası yerine, bina denizine hüzünlü gözler ile bakıyor. Çünkü yeni gözdenin adı değişti ve Bursa Şehir Hastanesi oldu.
 
 
 
 
 
 

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları

Fakir ama gururluyduk

NOT DEFTERİ: Raylar üzerinde Mudanya seyahati

Muhalefetin dayanılmaz konforu

Bursalı öğrencinin salgın ile imtihanı!

Apartman mı saray mı?

Yurt!

Bu kadim şehre şöyle bir bakmak

NOT DEFTERİ: Osmanlı İmparatorluğu ve BTSO

Günaydııınnn…

Son çare inanç iklimi

Buzlar Çözülmeden!

Çukur Kahve betonu konuşuyor

12 Eylül’den arta kalanlar

Not Defteri: 41 Yıl sonra 12 Eylül ve Bursa

Bursa için 11 Eylül ve önemi

Laik ve layık

Oldu MU şimdi?

Bursa Old City ve ulaşım kaosu

Sınıfları doldurduk da…

Not Defteri: Atatürk kadının yerini ilk kez Bursa’da gösterdi

Barajlar ve bagajlar

Şahsa ait ilk kasaba yolda!

Bursa Şehir Hastanesi ve skandal bir ölüm!

İşsiz, güçsüz ve umutsuz…

Çok şükür…

Not Defteri: Bursalı Edison Adnan Ener

Sıcaksu el yakıyor!

Bakanlık önerisi ile gönüllü OSB desteği!

Büyük Zafer ve Ulu Önder’in savaş yetkisi

Vekil asılı hırpalarsa…

Her gün bir uçağımız düşüyor!

Not Defteri: Tarihten günümüze İmralı

Çavuşoğlu’ndan inciler ve politika…

Hangisi kimin işi?

Taliban ve laiklik

Bursa’nın sel karnesi iyi değil

Yine 17 Ağustos ve yine gözyaşı

NOT DEFTERİ: 6-7 Eylül olayları ve Altındağ vakası

Bursa’da bir dost meclisi!

Emek de yaşam da bedava

Ateş düştü ama kül yine yakıyor!

Soma ya da Somali…

Memleket Partisi, İnce ve Bursa

NOT DEFTERİ: Bursalı Çılgın Türkkuşları

“Üğretmenim… böğün canlı ders vaa mı?”

Türk Tayyare Cemiyeti ve Bursa

Yangın mutfağa ve hastaneye sıçradı!

Kibir kıvılcımları!..

Yangınların nedeni iklim değişikliği mi?

NOT Defteri: Nefes nefese on bir gün…

Doğu!

Yangın..!

Genç kuşağı kaybetmenin eşiğindeyiz!

Kendi kalesine gol atanlar!

Cansuyu…

Bayramı kedere döndürme becerisi!

Not Defteri: Unutulmaz sayım günleri…

Müjdeler var yurdumun toprağına taşına…

Gündem sıcak olaylar ılık mı ılık!

Erdoğan ve Bozbey belli, ya rakipler?

47 yıl sonra Barış Harekâtı

Yarınlar ve bir bayram sabahı

NOT DEFTERİ: Futbol ile Türkiye’ye vurmak!

Ülkeler ve sistemler ayrı, sorunlar benzer!

Sakinleşen Boğaziçi ve özelleşen TRT

O gece karanlıkta kalanlar!

Yeni sistem ile üç yıl…

Biri bizi gözetleyecek!