GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ COVİD-19
Bursa
-2°
Açık
DOLAR 7.87
EURO 9.39
ALTIN 458.2
BİST $17.095

Koronadan hangi sektör nasıl etkilendi?

29 Mart 2020 Pazar, 01:09

Pandeminin ilanından sonra Ülkemizde krizin derinleşmesinin, üzerinden üç hafta geçti. Bizler daha olayın sıcaklığı içindeyiz ve pik nokta denen facianın neresi olacağı konusunda kimsenin öngörüsü yok. Resmi ağızlar salgının durdurulmasında, halkın kişisel karantina ve önlemlerini önceleyen bir söyleme başvurmuş durumdalar. Resmi yaptırım ve önlemlerin yeterliliğini ve sonuçlarını önümüzdeki günlerde hep beraber göreceğiz.

Ancak zaten göz önünde bulunan bir diğer durum ekonominin ve sektörlerin içinde bulunduğu durum. Bazı sektörleri gözaltına aldığımızda şimdilik görünen makro düzeyde sonuçlar şunlar;

TURİZM

Tüm paydaşları ile birlikte en ağır darbe alan sektörlerin başında geliyor. Turizm acenteleri, Oteller, yiyecek içecek tedarikçileri ve tatil yörelerinin ekonomisi tamamen durmuş görünüyor. Bunun kalıcı sonuçları olacaktır muhakkak. Ancak bu salgın sürecinin sonucunda en hızlı toparlanacak sektörün turizm sektörü olacağı öngörülüyor. İnsanlar tehlikenin bertaraf edildiğini düşündükleri anda kendilerini yaşadıkları yerlerden uzaklara atarak soluk almaya yöneleceklerdir. Tabii ekonomik koşullarını elverişliliği oranında. Öte yandan Turizm konaklama ve yiyecek içecek kültürün yeni bir kurgu ile pazarlanması gerekecek. İnsanların hijyen anksiyetesinin tetiklenmemesi için alınacak önlemler büyük önem taşıyacak. Örneğin metrelerce uzunlukta masalara dizilmiş, yetmiş iki milletten insanın başına üşüştüğü açık büfelerin alternatifi nasıl olacak göreceğiz.

EĞİTİM

Bu süreçte en şanslı sektörlerin başında geldiğini düşünüyorum. Evet, okullar da tatil edildi. Birçok öğretmen de mesleğini yapmaktan uzak ve çocuklar evlerinde. Ancak sektör yeni alanlar deneyimlemeye konusunda bir fırsat yakalamış görünüyor. Online eğitim modelini ilerletmek için nerdeyse zorunlu bir dönem başaldı. Eğer bu alanda alışkanlık kazanılacak yeterli süre geçerse çocukların şaşalı binalarda, sınıflara tıkıştırmanın eğitimin zorunlu bir parçası olmadığı ortaya çıkacak. Muhtemelen de sektör; Okula gelirsen şu kadar ücret, online eğitim olursa bu kadar ödeyeceksiniz gibi, yeni bir pazarlama ve eğitim konseptine kavuşacak.

YEME İÇME EĞLENCE MEKANLARI

Özellikle ve başından beri ciddi olarak güç kaybetti. Nihayetinde yasal önlemlerin ilk hedefi bu sektör oldu. Yakın zamanda yaşanan ekonomik krizin etkisi ile zaten daralan sektör tamamen bitti denilebilir. Bunun sonucu ciddi istihdam kayıpları, tedarik zincirinde domino etkisi ile reel piyasanın çöküşü hızlandı. Öte yandan sağladığı sosyal izole ile psikolojik olarak da olumsuz havanın yayılmasında baş etken diyebiliriz. bu sektörün bitmesi için. Gelecekte bu sektörün yaygınlık ve çeşitliliğin azalacağı. Nitelik açısından bir sıçrama gösterirken online kanallar üzerinden paket servisi ve ve evde eğlence içeren sosyal planlar öne geçecek gibi görünüyor. Otuz metrekare pistte 100 kişinin tepindiği "samimi" eğlence mekânlarının bilinçaltımızı, bıraktığı yerde bulacağını hiç zannetmiyorum.

ULAŞIM

Pandemiye karşı ilk önlemler kalabalık terminallerde başladı. Aynı anda önce ulaşımı sınırlamaya dönük karlar alındı, sonrasında ise hava ulaşımı nerdeyse tamamen durduruldu. Özellikle uluslararası hava yolu ulaşımı bir anda sekteye uğradı. Toplu ulaşım araçları önemli oranda seferlerini iptal etti. İnsanlar kendi kişisel ulaşım olanaklarını kullanmayı tercih etti. Görece olarak kara ulaşımı yıkımdan çok erezyona uğradı. Bu açıdan az etkilenen sektör olduğunu söylenebilir. Çünkü yolcu olmayınca seferler iptal edildi. Yaşanan daralmaya rağmen masraflar kontrol altına alınarak, diğer bazı sektörlere göre yıkıma uğramadan bu günleri aşacak gibi görünüyor. Pandemi den sonra sık seferler, daha az sayılı yolcu araçları sektörde yenileşmenin ilk adımı olacaktır. Öte yandan fiilen sona eren uçuşların pandemi önlemi olarak KDv si nin %1 e düşürülmesinin faydasını açıklamaktan varesteyim.

TEKSTİL

Bir fason cenneti olan Bursa ilk günlerde Çin'in Wuhan kentinde başlayan salgından sonra, fason imalatın bir kısmı da Bursa'ya yönelmesi konusunda umut beslemeye başlamıştı. Ancak bu salgının bir Pandemiye dönüşmesi bütün hesapları altüst etti. Küresel çapta domino etkisi yaratacak bir kriz henüz tam olarak Tekstil sektörüne yansımış değil. Özellikle hazır giyim sektöründeki üretim çok farklı coğrafyalardan sağlanan yarı mamul ve hatta işçiliklerle üretiliyordu. Sektör küresel anlamda en ucuz malzemeyi en ucuz işçliği takip ederek neredeyse dünyayı geziyordu.

Bu pandeminin sonucunda herkes aldığı ürüne hangi ülkede hangi ellerin dokunduğunu sorgulayacak hale gelir mi? Marka ve moda beklentisinin önüne sağlıklı ürün kullanma bilinci öne geçecek gibi.

İNŞAAT

İnşaat sektörü finansal reçetelerin dertlerine derman olmasını beklentisi ile zaten uzatmalı derin bir krizin içinde idi. Tüm ekonominin yuvarlandığı bu pandemi yıkımından sonra en geç toparlanacak sektör inşaat sektörüdür. Pandemiye karşı devletin açıkladığı ilk önlemlerin içinde Konut kredisi kullanma oranının arttırılması, peşinatın azaltılması bu günlerin değil gelecek günlerin önlemidir. İnşaat sektöründeki temel değişimin da az istihdam yüksek verimlilik ve malzeme tasarrufu için merkez şantiyelerde üretim, yerinde montaj tekniğinin fabrika inşaatlarından sonra konutlar içinde yaygınlaşacağı yönünde.

Bu erken değerlendirmelere önümüzdeki günlerde ortaya çıkacak ciro, istihdam vb istatistiklerden den sonra mikro düzeyde de bakılması gerekecek.

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları