GÜNCEL BURSA BURSASPOR EKONOMİ DÜNYA MAGAZİN YAŞAM SAĞLIK KÜLTÜR-SANAT SPOR TEKNOLOJİ COVİD-19
Bursa
13.02°
Açık
DOLAR 16.88
EURO 17.82
ALTIN 991.00
BİST 2.554

Zeytine şapka çıkartmak lazım!

10 Mart 2022 Perşembe , 14:59

Yedi bin yıldır insanoğlunun en bilinen ağaçlarından biri; yerleşik hayata geçtiğinden bu yana zeytini tanıyor, biliyor.

İnsanlığın tarihiyle zeytinin tarihi birbirine yaşıt diyebiliriz.

Bütün kutsal kitaplarda adı geçiyor; Tevrat, İncil, Kuran…

Türklere Roma’dan, Bizans’tan, Rumlardan miras kaldı.

Yani Türkler ortada yokken, zeytin bu yeryüzü toprağında vardı.


 
****
 
Zeytin mitolojide bile kendine yer bulan bir ürün…

Rumlar-Yunanlılar, zeytine öylesine kutsallık atfederlerdi ki, zeytin toplama işini bakire kız ve erkeklere yaptırırlardı.

Onlara göre eski Yunan ve Roma uygarlıklarında kutsal bir aileden gelmiş olmanın işareti bir zeytin ağacının altında doğmuş olmaktır.

Yunan mitolojisinde zeytin ağacıyla ilgili en bilindik öykü Parthenon’daki kabartmalarda bulunmuştur. 

Buna göre Atina’yı kimin koruyacağını belirlemek isteyen Zeus, Tanrılar Meclisi’ni toplar.  Ve bir yarışma düzenlenir. Kente en değerli armağanı veren tanrı, Atina’nın koruyucusu olacaktır. Denizler tanrısı Poseidon meclise savaşlarda çok işe yarayacak bir at sunar. Athena, mızrağının ucunu toprağa saplar ve topraktan ince dallı, koyu yeşil yapraklı ve yeşil meyveli bir ağaç çıkar ve şöyle der:

‘Bu ağaç büyüyüp yüz yıllarca yaşayacak, meyvesinin yağı tüm dünya tarafından aranır hale gelecek, gölgesiyle insanları serinletecek, odunuyla ısıtacaktır.’

Yarışı Athena kazanır ve ağaç Yunanistan-Atina’daki tepeye, Akropolis’e dikilir. Bir süre sonra ise Poseidon’un Atina’ya hakim olamamasına içerlenen oğlu Halirrothios, zeytin ağacını kesmek için elindeki baltayı sallar fakat balta ters döner ve Halirrothios’un kafasını keser.


 
****
 
‘Coğrafya kaderdir’ der İbn-i Haldun…

Bu söz bir parça doğrudur; özellikle ağaç popülasyonu anlamında…

Coğrafya sizin ne yiyeceğinizi ne giyeceğinizi, neler yapacağınızı belirleyen ana unsurlardan biridir.

Bursa’nın zeytin konusundaki kaderini ise Gemlik belirledi.
 
****
 
Homeros’un zeytin yağı için “Sıvı altın” dediği bu kutsal meyve yerel bir yiyecek olarak kaldı uzun yıllar…

Evet, zaman zaman Bursa- Gemlik limanından yüklenen zeytinler başta Romanya olmak üzere çeşitli ülkelere ihraç edildi ama sınırlı ölçüde oldu bu iş…

Ancak o dönemde sermaye birikimi yeterli olmadığı için küçük üreticiler, daha büyük pazarlara açılamadı.

Bu da zeytinin yerel kalmasına yol açtı.
 
****
 
Osmanlı döneminde ihmal edilen zeytine Cumhuriyet döneminde sahip çıkıldı.

1939 tarihli ‘Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’, zeytinliklerin korunmasını ve geliştirilmesini düzenledi. Zeytinlik alanların daraltılamayacağını belirten o yasaya göre ‘Zeytinliklerin 3 kilometre yakınında zeytin işleme tesisi dışında toz çıkaran hiçbir tesise izin verilemez.’


 
****
 
Sonraki yıllarda Marmarabirlik kuruldu, zeytin üreticisinin ortak örgütlenmesiyle oluşan yapı, zeytini, zeytinciliği önceleyen en önemli kurumu haline geldi.

Bugün Türkiye’nin ‘Kara altını zeytini’ yurt içinde ve yurt dışında pazarlayan Marmarabirlik’tir.
 
****
 
Zeytin aleyhine, madencilik lehine çıkarılan yönetmelik bu coğrafyanın en önemli ürününe karşı sabotajdır.

Gelecekte tıpkı bugün Ayçiçek yağında olduğu gibi zeytinyağına muhtaç olmak istemiyorsak bu yönetmelikten derhal geri dönülmelidir.
 
****
 
Bu yazının dipnotu: Mitolojiyle başladım, antik kentlerle bitirelim. Ege’de hangi antik kente giderseniz gidin içinde zeytin ağacını görebilirsiniz. Eşimin doğup büyüdüğü Milas-Selimiye’de Euromos antik kentinde de çok sayıda zeytin ağacı var. Bundan esinlenen Melike Baysal, “Antik kentlerin bekçisi zeytin ağacı” tanımlamasında bulundu.

Yorum Yapın

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!


İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Yazarın Diğer Yazıları

Gemlik mi, Mudanya mı?

Bursa Festivali'nden Atatürk çığlığı yükseldi!

Bu pazar seçim yapılsa Bursa’da sonuç ne olur?

Büyükşehir Belediyesi'nin arsa satışına DEVA'dan tepki!

Vurun abalıya!

Sokağın sesinden neden rahatsız oluyorsunuz?

İYİ Parti TBMM grubunda İbrahim Erdoğan’ın çıkışı!

Darısı Türkiye'nin başına!

Tarımı masaya yatıran sanayiciler!

Uludağ’a göz diktiler, bilesiniz!

Bal-Göç bölünme aşamasına geldi!

Gemlik’te denize nazır eğitim!

Mudanya Üniversitesi YÖK kitapçığına girdi, bakın hangi bölümlere öğrenci alınacak?

Erdoğan’ın sorularına Kılıçdaroğlu yanıt verdi!

Kaçak yapı, Mudanya ve Kestel örneği!

Dağ-Der seçiminde MHP-İYİ Parti mücadelesi!

Hasan Ali Yücel’in yüceliği!

İYİ Parti’de kimler milletvekilliğine yakın duruyor?

Gelecek Partisi’nin imdadına DEVA yetişti!

Şehitlerimiz, Kürt meselesi AK Parti ve CHP!

CHP mitingi başarılı mıydı?

Bal-Göç’ün Bursa’daki krizi Bulgaristan’a taşındı!

850 yıl sonra Anadolu’yu vatan yapan adam!

DEVA Partisi Bursa’da ne iyi yapıyor, neyi yapamadı?

CHP’de dipten gelen dalga!

Esnaf ağası Arif Tak’ın devri sona erdi, Fahrettin Bilgit devrimi!

CHP Nilüfer'de başkaldırı!

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan güzel işlere imza atıyor!

‘Bursa anayasasını 248 kez deldiler!’

Bursa’da 15 bin kayıt dışı esnaf var; önemli bir kısmı mülteci!

CHP’de parti içi demokrasi çağrısı!

Yıldırım’da hastane alanı lojistik merkeze dönüştürüldü!

Sessiz istilaya karşı sessiz çığlık!

Deniz Gezmiş ve arkadaşları hangi düşünceleri savunuyorlardı?

Kemal Demirel’in bıraktığı miras!

Bursa Batı Trakya dernek yönetimine el çektirildi!

Hizb-ut Tahrir yüzünü gösterdi!

Marmara denizi foseptik çukuru olacak!

İbrahim Burkay Bursa’ya ne öneriyor?

Bursa’dan Harvard’a, oradan DEVA Partisi’ne…

Yunuseli Havaalanı’nı şimdilik kurtardık!

Millet İttifakı için Macaristan ve Malezya dersleri!

Ankara’da veteriner hekimler zirvesi!

Turgay Erdem’in üç yılını nasıl değerlendirdim?

Arif Tak’ın saltanatı sarsılıyor!

Bozkırın çocukları Anadolu’nun çorak toprağına can verdiler!

Bursa Tabip Odası’nda Çağdaş Hekim grubu açık farkla kazandı!

BUPAR’ın araştırmasına göre Bursa’da milletvekili dağılımı!

Merkez Sağ İYİ Parti çatısına koştu!

Ali Babacan Bursa’dan Türkiye’ye mesaj verdi!

Emekliler de sahaya iniyor!

Bursa Teknik Üniversitesi’nde iş cinayeti!

Tabip Odası seçimlerinde Cumhur İttifakı gölgesi listeyi dağıttı!

Altılı masaya öneriler ve eleştiriler!

Alinur Aktaş’ın gözlerinin ışıltısı!

Ali Babacan Bursa’da ne açıklayacak?

Melih Gökçek’in hedef aldığı Bursalı bürokrat ve şeker!

Meral Akşener’in kararı doğru mu?

Bir itirafçının gözünden Süleymancılık!

Bursa Tabip Odası’nda iki listenin çarpışacağı seçim!

BESOB’a üçüncü aday Özkan İlhan!

Hayri Türkyılmaz: ‘20 yılı tamamlayacağım!’

İznik’in tepesine siper kazan kahraman!

Batı Trakya Türkleri Hakan Çavuşoğlu’na geçit vermedi!

Artvin Vakfı’nda gerilimli seçimin galibi Dr. Adnan Demirci oldu

HDP kapatılacak, küçük partiler barajda boğulacak!

‘DAĞ-DER’i siyasetin oyuncağı olmaktan çıkaracağız!’

Bugün seçim olsa sonuç ne olur?